Op zaterdagochtend 20 juni is oud-molenaar Tom Bos overleden.
De wieken van molen Kijkduin staan in de rouwstand.
Tom Bos heeft molen Kijkduin in de jaren tachtig van de afgelopen eeuw weer maalvaardig gemaakt; elke zaterdag liet hij bezoekers van de molen kennismaken met het prachtige monument en met het eeuwenoude molenaarsambacht. 
Tom Bos was daarvoor vanaf de zestiger jaren in de leer geweest op molen 't Roode Hert in Alkmaar. Arie Berkhout, één van de laatste beroepsmolenaars van Noord-Holland, heeft daar veel van zijn kennis overgedragen aan Tom Bos. Tom heeft -op zijn beurt- aan veel van de huidige vrijwillige molenaars in Noord-Holland zijn kennis overgedragen.
Voor zijn verdiensten is Tom Bos door de burgemeester van Schoorl onderscheiden als Lid in de Orde van Oranje Nassau.
Waarbij we graag op deze plaats in herinnering willen brengen dat deze onderscheiding werd verleend, mede vanwege de inspanningen van Tom Bos om te voorkomen dat in Alkmaar het gebied tussen de Nieuwe Schermerweg en de Hoornse vaart  volgebouwd zou worden. Het huidige natuurgebied Oudorperhout is daarvan het resultaat; het ontwerp van dit gebied komt van de tekentafel van Tom Bos.

De molenaars van molen Kijkduin wensen de familie van Tom Bos veel sterkte.

 


De in de volksmond "Kijkduin" genaamde molen is een in 1772 als korenmolen gebouwde ronde stenen bovenkruier. Al voor 1575 stond op deze plaats een windkorenmolen, die op 27 mei van dat jaar door terugtrekkende Spaanse soldaten in brand werd gestoken. Pas na 20 jaar werd er een nieuwe molen, vermoedelijk een standerdmolen, gebouwd die in 1771 werd afgebroken en vervangen door de huidige molen.

Aanvankelijk werd de korenmolen te Schoorl verhuurd en was hij voor 5/6 deel eigendom van Schoorl en voor 1/6 deel van Groet. Vanwege de slechte financiële toestand van de gemeente moest in 1868 (?) verkoping plaatsvinden, waardoor de molen voor f 3619,- eigendom werd van Dirk Duin. Deze bemaalde de molen tot hij in 1935 tachtig jaar werd, waarna de gemeente de molen terugkocht om hem als monument te kunnen behouden. In de Tweede Wereldoorlog is er nog enige tijd op windkracht gemalen, maar daarna kwam de molen definitief buiten bedrijf.

In 1961 en 1968 werden kleine restauraties uitgevoerd, waarna de molen vanaf 1973 min of meer regelmatig in werking werd gesteld. Tijdens een storm op 16 januari 1974 brak de binnenroede, die in datzelfde jaar nog werd vernieuwd. In 1978 en 1980 heeft het interieur en het gaande werk een grondige opknapbeurt ondergaan zodat er sindsdien ook weer graan kan worden gemalen. In 1999 werd het kruiwerk van houten rollen vervangen door een Engels kruiwerk. In 2013 is de stenen romp van de molen opnieuw gevoegd en zijn twintig ingerotte balkenkoppen aangeheeld.

Sinds 1982 is de molen elke zaterdag geopend voor het publiek. Bij voldoende wind wordt er gemalen.
Vanuit de molenwinkel worden diverse soorten meel verkocht aan horeca en bewoners van Schoorl en omgeving en veel ook aan toeristen.
Sinds 2017 is niet alleen de molen zelf rijksmonument, maar is ook het ambacht van molenaar immaterieel werelderfgoed. Lees hierover elders.

De molen wordt regelmatig bezocht door klassen van basisscholen (zie 'Educatie').
In de molen worden molenaars-in-opleiding opgeleid (zie 'Opleiding tot molenaar').
Molen Kijkduin is in eigendom van de gemeente Bergen en is daardoor (in overleg met de molenaars) ook als trouwlocatie beschikbaar.

De foto bovenaan de pagina is gemaakt door Maartje Cooijman.

 

 

 

 

 

Medewerkers, zowel molenaars en als molenaars in opleiding, kunnen inloggen op de website.